WOA
Naar een onderzoeksmatige cultuur op alle niveaus in de basisschool

Dit promotieonderzoek richt zich op onderzoeksmatig werken van bestuurders, schoolleiders en leraren, hoe onderzoeksmatig werken op verschillende niveaus elkaar beïnvloedt, en hoe een onderzoekende cultuur in scholen gerealiseerd kan worden. Ook is gekeken hoe onderzoeksmatig werken op school van invloed is op de onderzoekende houding van leerlingen, d.w.z in hoeverre zij nieuwsgierig en kritisch zijn.

Uiterwijk-Luijk, L. (2017). Inquiry-based leading and learning in primary education. Inquiry-based working by school boards, school leaders and teachers and students’ inquiry habit of mind (Proefschrift). Amsterdam: Universiteit van Amsterdam.
Meer..

Academisch opgeleide leraren dragen bij aan onderzoeksmatig werken in de school

Onderzoeksmatig werken in de school kan op drie manieren vorm krijgen: reflecteren, onderzoek gebruiken of zelf onderzoek uitvoeren. De Academisch opgeleide leraren werken onderzoeksmatig in hun lessen, ze reflecteren op hun handelen en stellen dat bij op basis van observatie. Ook raadplegen ze zo nodig onderzoeksliteratuur. Van zelf onderzoek uitvoeren op niveau van de schoolorganisatie is bij deze leraren nog weinig sprake.

Baan, J., Gaikhorst, L., & Volman, M.L.L. (2018). The involvement of academically educated Dutch teachers in inquiry-based working. Professional Development in Education.
Meer..

Academisch opgeleide leerkrachten doen meer met onderzoek in hun lessen

Leerkrachten van universitaire pabo’s werken meer evidence-informed: ze gebruiken meer literatuur in hun klas en schatten hun competenties met betrekking tot onderzoeksmatig werken hoger in dan hun collega’s van reguliere pabo’s.

Baan, J., Volman, M, & Gaikhorst, L. (2018). Geef academische leerkracht de ruimte. Didactief, oktober, 46-47.
Meer..

Vier typen huisacademies

Steeds meer schoolbesturen en scholen hebben de afgelopen jaren een huisacademie opgericht met het oog op het bevorderen van de professionele ontwikkeling van hun medewerkers. Kenmerken en speerpunten van deze huisacademies zijn nu in kaart gebracht.

Schenke, W., Weijers, D., Bollen, I. & Elshof, D. (2019). Huisacademies in kaart. Rapport 1023. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
Meer..

Klassiekers uit de psychologie als antwoord op 21e-eeuwse onderwijscomplexiteit

De Hogeschool van Amsterdam streeft niet alleen naar ‘startbekwame’ maar ook naar ‘stadsbekwame’ leerkrachten en pedagogen. De onderwijscomplexiteit van Amsterdam omvat onder meer lesgeven aan meer dan 100 nationaliteiten in nauwe samenwerking met aangrenzende wetenschapsdisciplines en jeugdhulp-organisaties. Klassieke begrippen uit de vorige eeuw bieden uitkomst bij deze 21e-eeuwse (onderwijs)complexiteit: self-efficacy en resilience staan weer op de kaart.

Breetvelt, I.S., Meijer, J., & Binsbergen, M.H. van (2018). Short report literatuurverkenning Self-Efficacy & Resilience. Rapport 988. Amsterdam: Kohnstamm Instituut
Meer..

Meer ondersteuning nodig voor datagebruik door leraren

Datagebruik door leraren vraagt om ondersteuning. Door beschikbare data in school beter te analyseren, kunnen leraren hun lessen gericht verbeteren. Een net afgeronde literatuurstudie wijst uit dat er meer aandacht mag komen in scholen voor het faciliteren en tijd inroosteren van discussies in school over beschikbare data.

W. Schenke, & Meijer, J. (2018). Datagebruik in het onderwijs. Problematiek uiteengezet. Rapport 1011. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
Meer..

Creatief en kritisch denken kun je leren

In het kader van een internationaal project onder leiding van de OECD, hebben docenten in het po en vo geëxperimenteerd met het bevorderen van creativiteit en kritisch denken. In het project gaat het niet alleen om het ontwikkelen van een aanpak om die vaardigheid te ontwikkelen, maar ook om het monitoren van de ontwikkeling ervan. Daartoe is een praktische toolkit met lessen en formatieve toetsen ontwikkeld.

Buisman, M., Van Loon, L., Boogaard, M. & E. van Schooten (2017). Stimuleren van creatief vermogen en kritisch denken. Eerste resultaten van het OECD-onderzoek Assessing progression in creative and critical thinking skills in education. Rapport 17-6. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
Meer..

Leraren in het voortgezet onderwijs doen meer dan lesgeven. Draagt dat ook bij aan hun loopbaanontwikkeling?

Voor een gezonde onderwijsarbeidsmarkt is een aantrekkelijk carrièreperspectief voor leraren nodig. Dat vraagt om een visie van werkgevers en vakbonden én om concrete ideeën over loopbaanpaden voor leraren. Het Kohnstamm Instituut en het lectoraat Leren & Innoveren van de Hogeschool van Amsterdam onderzochten de loopbaanmogelijkheden voor leraren in het voortgezet onderwijs.

Boogaard, M., Glaudé, M., Schenke, W., Weijers, D. & Snoek, M. (2018). Loopbanen van leraren in het voortgezet onderwijs. Rapport 996. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
Meer..

Draagvlak, leiderschap en personeelsbeleid als sleutelfactoren voor de school als professionele leergemeenschap

Op veel scholen leven vragen als: ‘Hoe geef ik als schoolleider leiding aan een verandertraject in school?’ en ‘Wat kan ik als leraar ondernemen om meer samen te leren van elkaars expertise in school?’ Dit type vragen zijn aanleiding om na te denken over ontwikkeling van scholen richting een professionele leergemeenschap (PLG). Daarvoor zijn geen blauwdrukken beschikbaar. Voorwaarden voor de ontwikkeling van een pgl zijn een stimulerend en faciliterend leiderschap en personeelsbeleid en aandacht voor draagvlak onder leraren.

Sligte, H., Admiraal, W., Schenke, W., Emmelot, Y., & de Jong, L. (2018). De school als PLG. Rapport 991. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
Meer..

Het LerarenOntwikkelFonds (LOF) draagt bij aan onderwijsvernieuwing ‘van onder af’

Het LerarenOntwikkelFonds (LOF) is een subsidieregeling voor leraren. Leraren met een goed idee kunnen bij de Onderwijscoöperatie een subsidie aanvragen om dat idee ook te ontwikkelen en te implementeren. Het is de bedoeling dat zij door het aansturen van het vernieuwingsproject op hun school ook leiderschap ontwikkelen. De deelnemende leraren zijn erg positief over de mogelijkheden die hen geboden worden om hun eigen idee in de praktijk te brengen. Zij blijken echter vooral gefocust op de innovatie die ze willen realiseren en minder op het ontwikkelen van hun leiderschap.
Meer..

Kennisnetwerken van docenten functioneren het best als er een directe link is met het schoolbeleid

Leerkringen, docent-onderzoeksteams en academische werkplaatsen zijn populair in het onderwijs. Docenten die deelnemen aan dit soort kennisnetwerken zijn enthousiast. Er is echter nog weinig bekend over bijvoorbeeld de vraag of het ook lukt om de opbrengsten en inzichten daadwerkelijk toe te passen en verder te verspreiden naar collega’s. Een verkennend deelonderzoek van het NRO-project ‘Kennisbenutting in het voortgezet onderwijs’ gaat in op deze en andere vragen rond kennisbenutting.

Boogaard, M., Schenke, W., Schaik, P. van, & Felix, C. (2017). Kennisbenutting in kennisnetwerken van docenten. Een verkenning. Rapport 978. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
Meer..

Samen leraren opleiden: meer oog voor kennisdeling in de regio

Verspreid over Nederland zijn er tientallen partnerschappen tussen lerarenopleidingen en scholen. Deze zogeheten opleidingsscholen dragen zorg voor een goede kwaliteit van de begeleiding van leraren-in-opleiding. Niet alle scholen zijn aangesloten bij zo’n partnerschap. Kennis en expertise uit de opleidingsscholen bereikt maar mondjesmaat andere scholen in de regio, zo blijkt uit een verkennend onderzoek.

Schenke, W., Elshof, D., & Heemskerk, I.M.C.C. (2018). Regionale samenwerking rondom opleidingsscholen. Een verkenning naar kern-schil constructies. Rapport 989. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
Meer..